Trump’ın Ani Ukrayna Hamlesi Avrupa’yı Zor Bir Durumda Bıraktı
BRÜKSEL – ABD’nin Rusya’nın Ukrayna’daki savaşını sona erdirecek kapsamlı bir anlaşma için aniden başlattığı çabalar, Avrupa’yı zor bir ikilemde bıraktı…

BRÜKSEL – ABD’nin Rusya’nın Ukrayna’daki savaşını sona erdirecek kapsamlı bir anlaşma için aniden başlattığı çabalar, Avrupa’yı zor bir ikilemde bıraktı.
Konuya aşina olan kişilere göre, ABD’li elçiler, savaşın sona erdirilmesine yönelik müzakerelerin bir parçası olarak NATO kuralları, askeri varlıklar ve Avrupa genelindeki asker konuşlandırmalarıyla ilgili yeni teklifleri Rus ve Ukraynalı yetkililere değerlendirmeleri için sunuyor.
ABD, hatta Kiev’den Donbas bölgesini Rusya’ya devredip devretmeyeceğini, karşılığında NATO askeri ittifakına üyeliği teklif ederek sordu.
Barış görüşmelerini güvenlik müzakereleriyle birleştirme olasılığı, Avrupalıların uzun süredir savunduğu bir ilkeyi ihlal ediyor: Onlara göre, asker hareketleri veya NATO hakkında herhangi bir tartışma başlamadan önce Rusya’nın savaşını durdurması gerekiyor.
Ancak Avrupa Birliği liderlerinin birçoğu, 13 Kasım’daki zirve sırasında, en azından ABD’yi memnun etmek için katılmaları gerektiğini kabul etti. Bazıları ise Ukrayna’nın NATO üyeliği konusundaki görüşmeleri yeniden açmanın zamanının geldiğini belirtti. Bu açıklamalar, özel görüşmeleri tartışmak için isimsizlik talebiyle yapıldı.
Alternatif olarak, Avrupa dışarıda kalırken başkalarının kabul edilemez tavizler üretmesi riski var.
Veya ABD Başkanı Donald Trump’ın, tıpkı İran konusunda yaptığı gibi, müzakerelerden tamamen vazgeçmesi; ara seçimlerdeki yenilgisinin ardından ve görevden ayrılmadan önce yüzleşecek seçmeni kalmadığı bir durumda durumu çözümsüz bırakması ihtimali de bulunuyor.
Yine de bu fikir, özellikle Rusya’ya yakın ülkeler de dahil olmak üzere birçok Avrupalı için endişe verici.
Onlara göre bu yaklaşım, Moskova’nın stratejisini takip ediyor ve onları güvende tutmak için yerel NATO askerlerinin kaybedilmesi riskini taşıyor.
“Doğu kanadı kesinlikle bir pazarlık aracı değildir ve hiçbir etki alanı kabul edilemez,” dedi Litvanya Dışişleri Bakanı Kęstutis Budrys. Ülkesi, İkinci Dünya Savaşı sırasında Sovyetler Birliği tarafından işgal edilmişti.
Demokratların seçimlerde Trump’ın Cumhuriyetçi Partisi’nden Kongre’nin tam kontrolünü geri almasının ardından son haftalarda bu yoğun faaliyetler hız kazandı.
ABD’li elçiler Jared Kushner ve Steve Witkoff, İran savaşı nedeniyle Şubat ayında kesilen Rusya-Ukrayna müzakerelerini yeniden başlattı ve ardından Putin ile görüştü.
İsimsizlik talebiyle konuşan bir ABD’li yetkiliye göre, Witkoff ve Kushner’ın 19 Kasım’da Berlin’de Ukraynalı ve Avrupalı yetkililerle bir araya gelerek Kiev için savaş sonrası güvenlik garantilerini tartışması bekleniyor.
Bazı kaynaklara göre, ara seçim sonuçları Trump ekibini, Ocak ayında yeni Demokrat çoğunluğun görevi devralmasından önce ilerleme göstermek için acele ettiriyor.
Bundan sonra Demokrat milletvekilleri, Rusya’ya yönelik daha fazla yaptırım veya Ukrayna’ya daha fazla destek talep edebilir.
Diğer yandan Rusya lideri Vladimir Putin, zaman kazanmaya çalışıyor, diye belirtiyor birkaç kaynak.
Çok sayıda AB lideri, 13 Kasım’da Moskova’nın beklenen kış saldırısını azaltmaya yönelik hiçbir işaret göstermediğini belirtti.
Bazıları ise Putin’in, özellikle Fransa’da yapılacak olan ve Ukrayna’ya desteği sona erdirmeyi savunan aşırı sağcı figürlerin yükselme potansiyeli taşıyan 2027 Avrupa seçimlerini beklediğini iddia ediyor.
Buna rağmen Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenski, Avrupa’yı müzakerelere katılmaya teşvik ediyor.
Kiev’in mevcut müzakereler için temsilciler göndermesi çağrısında bulunarak, önümüzdeki aylarda ilerleme kaydetmek için bir “fırsat penceresi” olduğunu vurguladı.
Zelenski ayrıca, Ukrayna’yı desteklemeye ve Moskova’ya baskı yapmaya yönelik Demokrat liderliğindeki Kongre’nin çabalarının Kremlin’den tavizler almasına yardımcı olabileceğini belirtti.
Zelenski, Washington’ın Kiev için NATO ve AB üyeliğini güvence altına alacak somut planlar sunması ve savaş sonrası güçlü bir Ukrayna ordusu ile toparlanma fonları sağlaması koşuluyla, ABD’nin güvenlik konularındaki tekliflerini değerlendirmeye bile açık olduğunu ifade etti.
“İlk kez Ukrayna’dan askeri bir çözümün olmadığını ve diplomatik bir yaklaşım bulmaya odaklanmamız gerektiğini duyuyorum,” dedi Bulgaristan Dışişleri Bakanı Velislava Petrova, 16 Kasım’da Brüksel’de gazetecilere.
“Ancak Rus tarafının da aynı istekliliğe sahip olup olmayacağı konusunda çelişkili işaretler aldık.”
Gerçekten de Moskova, müzakereye açık olsa da, tam ölçekli saldırıdan hemen önce, Aralık 2021’de sunduğu aşırı taleplerden pek geri adım atmamış durumda.
Rusya, NATO’nun 1997’den sonra ittifaka katılan hiçbir ülkede asker konuşlandırmasını kabul etmesini istiyor, diye belirtiyor bazı kaynaklar. Bu tarihte NATO, eski Sovyet liderliğindeki Doğu Bloku’na doğru genişlemeye başlamıştı.
Karşılığında ise Rusya, AB üyeleri Polonya ve Litvanya ile Rusya’nın yakın müttefiki ve AB ile sınırı olan Belarus arasında sıkışmış küçük bir bölge olan Kaliningrad’daki askeri varlığını azaltacak, diye ekliyor bu kaynaklar.
13 Kasım’daki AB zirvesinde birçok lider açık sözlüydü: Böyle bir takas asla gerçekleşmeyecek.
Ancak bazıları, Kiev’in kabul etmesi halinde sınırların gelecekte değişebileceğinin farkında olduklarını belirtti ve Ukrayna’nın bir gün NATO’ya nasıl katılabileceği sorusunu gündeme getirdi.
Yine de Putin ile herhangi bir pazarlık, Avrupa için büyük riskler taşıyor.
Herhangi bir uzlaşma, 27 üyeli AB içinde ve çevresindeki müttefikler arasında muhtemelen karşı çıkışlarla karşılaşacak.
Rusya ile sınırı olan Baltık ülkeleri, Moskova’nın Avrupa’nın güvenlik kararları üzerinde herhangi bir söz hakkına sahip olduğu algısına özellikle duyarlı.
“Rusya’nın hiçbir konuda veto hakkı olmamalı – bu bizim için önemli,” dedi Litvanya Dışişleri Bakanı Budrys.
“Yani Ukrayna’nın AB üyeliği üzerinde veto yok, NATO varlığı üzerinde veto yok ve NATO içinde kolektif savunmamızı inşa ederken yaptığımız hiçbir şey üzerinde veto yok.”
Şimdilik Avrupa, en azından teknik görüşmeler sırasında masaya oturma konusunda anlaşmış durumda.
13 Kasım’da liderler, yaklaşan müzakerelerde Avrupa’yı temsil etmek üzere Avrupa Birliği’nden ve beş büyük güçten – Almanya, Fransa, Birleşik Krallık, İtalya ve Polonya – bir dizi ulusal güvenlik danışmanı atadı.
Bu arada dikkatler 19 Kasım’da Çin’e kayacak; Trump, Asya-Pasifik Ekonomik İşbirliği zirvesinin kenarında Putin ve Çin lideri Xi Jinping ile görüşmeyi planlıyor.
ABD’li yetkiliye göre, Berlin’deki Witkoff-Kushner görüşmeleri ve Trump’ın Çin’deki toplantıları, koordineli bir diplomatik çabanın parçası.
Aynı gün, Kiev’in müttefiklerinin savaş sonrası Ukrayna için güvenlik garantilerini tartıştığı “istekli koalisyon” olarak bilinen format da Berlin’de toplanacak.
Bundan sonra ABD, Rusya, Ukrayna ve Avrupa, ABD’nin bu yıl ev sahipliği yapacağı 14 ve 15 Aralık tarihli G20 zirvesi öncesinde yeni bir müzakere turu için yeniden bir araya gelebilir.


Bu konuyla ilgili görüşlerinizi ve sorularınızı topluluk forumunda paylaşabilirsiniz.
Foruma Katıl & Yanıtla ➔
[…] Çekebilir: Trump’ın Ani Ukrayna Hamlesi Avrupa’yı Zor Bir Durumda Bıraktı → Kaynak: ThediplomatKaynak yazarı: Blaine Vess 💬 Topluluk Masası & […]